Inhoud

Getagd in

Wet DBA: De Belastingdienst jaagt genadeloos op kwaadwillende zelfstandigen

De minister van Sociale Zaken en de Staatssecretaris van Financiën hebben onlangs aangekondigd dat opdrachtgevers en zelfstandigen tot 1 januari 2020 geen boetes of naheffingen krijgen, als er achteraf geconstateerd wordt dat er sprake is van een dienstbetrekking. De mogelijkheden voor handhaving van kwaadwillenden worden vanaf 1 juli 2018 wel verruimd.

Wet DBA

De Wet DBA is de opvolger van de VAR-verklaring die op 1 mei 2016 volledig op de schop is gegaan. De vier soorten VAR verklaringen (VAR Loon, VAR ROW, VAR WUO en VAR DGA) zoals we die kenden, zijn komen te vervallen. In plaats daarvan kunnen opdrachtgevers en zelfstandigen onder andere gebruikmaken van modelovereenkomsten die door de Belastingdienst zijn opgesteld en/of beoordeeld.

Doel modelovereenkomst

Het doel van de overeenkomsten is om zowel de opdrachtgever als de opdrachtnemer zekerheid te geven over de voorgenomen arbeidsrelatie. Ook zijn de opdrachtgevers door de afschaffing van de VAR-verklaring niet langer juridisch gevrijwaard van aansprakelijkheid voor schijnzelfstandigheid. Opdrachtgevers konden tot 1 mei 2016 zonder zorgen zelfstandigen inhuren en hen als werknemers laten werken, oftewel onder hun gezag. Door de schijnconstructie waren de opdrachtgevers goedkoper uit én zaten ze niet vast aan arbeidscontracten met alle risico’s en verplichtingen.  Eigenlijk verschilt een modelovereenkomst niet veel van een VAR-verklaring, maar biedt een modelovereenkomst eigenlijk wel voldoende zekerheid, of is dit enkel een pleister op de wond?

Twee jaar verder

Nu we reeds bijna twee jaren verder zijn, blijkt in de praktijk dat de modelovereenkomst zijn doel voorbij schiet. Het is lang niet altijd even eenvoudig voor een aantal branches om met een modelovereenkomst te werken. De Belastingdienst lijkt niet alleen over punten en komma’s te vallen, maar wil dat de zelfstandige letterlijke elke seconde die hij/zij aan de opdracht besteedt, verantwoordt. Het is gekkenwerk dus! De Belastingdienst zal, of ze nou wel of niet blij zijn met de Wet DBA, luidop zeggen: de Minister van Sociale Zaken wil de schijnzelfstandigheid voorkomen en wij dienen hier gehoor aan te geven.
De Minister van Sociale Zaken lijkt eindelijk de kritiek vanuit de praktijk serieus te nemen, en er wordt aan een nieuwe wet gewerkt. De nieuwe wet moet zelfstandigen vooraf zekerheid bieden dat er geen sprake is van een dienstbetrekking en anderzijds schijnzelfstandigheid voorkomen. Bij de uitwerking van de wet zullen veldpartijen zoals zzp-organisaties, werkgevers- en werknemersorganisaties betrokken worden en zijn zowel de handhaafbaarheid als de effecten op de administratieve lasten van belang.

Aandachtspunten nieuwe wet

Het kabinet heeft onlangs in grote lijnen aangegeven waaraan de nieuwe wet moet voldoen. Onderstaand worden de belangrijkste aandachtspunten besproken.

Uurtarief en duur van de opdracht/ het project
Voor zelfstandigen wordt bepaald dat altijd sprake is van een arbeidsovereenkomst bij een laag tarief in combinatie met een langere duur van de overeenkomst of een laag tarief in combinatie met het verrichten van reguliere werkzaamheden.

Opdrachtgeversverklaring
Voor zelfstandigen die een hoog uurtarief (€ 75,00 of hoger) hanteren, wordt een opdrachtgeversverklaring ingevoerd. Een opdrachtgeversverklaring dient opdrachtgevers vooraf duidelijkheid en zekerheid te geven bij de inhuur van zelfstandigen. Een opdrachtgeversverklaring wordt door de Belastingdienst afgegeven, nadat er een vorm van een vragenlijst is ingevuld.  Ook bij de opdrachtgeversverklaring geldt dat de praktijk doorslaggevend is. Mocht de vragenlijst niet naar waarheid zijn ingevuld, dan zal er een naheffingsaanslag met een boete volgen.  

Hogere verzekeringsgraad
Er zal worden bezien hoe bij zelfstandigen de verzekeringsgraad voor arbeidsongeschiktheid kan worden verhoogd. Het is van belang dat zelfstandigen een bewuste keuze kunnen maken om zich wel of niet te verzekeren en dat zelfstandigen die daarvoor kiezen in beginsel toegang hebben tot de verzekeringsmarkt.

Kwaadwillende zelfstandigen

Het opschorten van de handhaving geldt niet voor kwaadwillenden. Opdrachtgevers worden door de Belastingdienst als kwaadwillend gezien wanneer zij opzettelijk schijnzelfstandigheid laten ontstaan of voortbestaan, aangezien zij weten – of hadden kunnen weten – dat feitelijk sprake is van een dienstbetrekking. Het gaat hierbij dus niet om situaties waarbij onzekerheid is over de gezagsverhouding, maar om gevallen van opzet, fraude of zwendel.

Uit een onderzoek dat in opdracht van de minister van Economische Zaken is verricht, blijkt dat er in de bouw sprake is van 3-5% schijnzelfstandigheid, in de sector management- en organisatieadvies ICT 5-10%, in de zorg 14% en in de sector vervoer 50-100%. Op basis van de hiervoor genoemde percentages kan er worden vastgesteld welke branches extra aandacht krijgen van de Belastingdienst.

Vragen?

Ben je opdrachtgever of werkzaam als zzp-er en wil je meer weten over de nieuwe wet, neem dan contact met ons op.

Share
Auteur

Miss Legal is je beste vriendin in juridische zaken.
Meer artikelen
Geen relevante artikelen beschikbaar.
Uitnodiging

Summer High Tea

Op 14 augustus organiseert BrandedU samen met Miss Legal het “Summer High Tea” netwerkevenement in Amsterdam voor ambitieuze vrouwen! Zien we je daar?